عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد: پارک‌های علم و فناوری؛ تقاطع دانشگاه و صنعت یا مسیر محدود استارتاپ‌ها

✅پارک‌های علم و فناوری؛ تقاطع دانشگاه و صنعت یا مسیر محدود استارتاپ‌ها

⭕️رضا قنبری، عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد در نشست تخصصی “سرمایه انسانی برای ایرانیان آینده: عبور از شکاف مهارتی، حرکت به سوی حکمرانی نوآوری و یادگیری” نوزدهمین کنفرانس مدیریت فناوری و نوآوری:

🌀در اصل، پارک‌های علم و فناوری قرار بود پلی باشند و دیوار دانشگاه را به دیوار صنعت وصل کنند. هدف، ایجاد بستری برای انتقال واقعی دانش و توسعه فناوری بود. اما آنچه در عمل مشاهده کرده‌ام، گاهی چیز دیگری است. به نظر می‌رسد تمرکز بیش از حد روی جنبه‌های کسب‌وکاری و اقتصادی کردن همه چیز، باعث شده تا دو مهارت اساسی به خوبی پرورش نیابد: یکی مهارت‌های پژوهشی عمیق و دیگری، توان واقعی عرضه و معرفی محصول به بازار.

🌀بسیاری از استارتاپ‌هایی که می‌بینم، به جای طی کردن مسیر توسعه علمی و نوآوری پایدار، عمدتاً یک مسیر تجاری سریع را در پیش گرفته‌اند. این مسئله باعث شده فرصت پرورش مهارت‌های کارشناسی و تحقیقاتی عمیق در آنها محدود شود.

🌀فعالان در این پارک‌ها با چالش‌های متعددی روبرو هستند که مانع از تبدیل تحقیقات دانشگاهی به محصولات کاربردی می‌شود. فشار زیادی برای ارائه بیزینس پلن و نگاه صرفاً مهندسی و بازاری وجود دارد. این فشار، فرصت لازم برای تمرکز بر توسعه مهارت‌های علمی و تحقیقاتی اصیل را از بین می‌برد. حاصل این شده که حتی استارتاپ‌های دارای ایده‌های نوآورانه و با پتانسیل بالا هم در مرحله عرضه و معرفی درست محصول خود به بازار، با مشکلات جدی مواجه می‌شوند.

🌀با این حال، نمی‌خواهم نقش مثبت پارک‌ها را نادیده بگیرم. آنها توانسته‌اند بستری برای رشد استارتاپ‌ها و ایجاد ارتباط با صنایع فراهم کنند. اما تجربه به من می‌گوید که اگر بخواهیم اکوسیستم نوآوری در کشور به شکل کامل و پایدار موفق باشد، لازم است تعادل بهتری برقرار کنیم؛ تعادلی بین توسعه مهارت‌های پژوهشی عمیق و مهارت‌های تجاری مورد نیاز بازار.

🌀به باور من، مسئله اصلی این است که نباید اجازه دهیم مهارت‌های عمیق علمی، قربانی فشارهای کوتاه‌مدت اقتصادی و تجاری شوند. استارتاپ‌ها و شرکت‌های نوپا باید در فضایی نفس بکشند که علاوه بر حل مسائل بازار و اقتصادی، فرصت توسعه نوآوری و پژوهش علمی اصیل خود را نیز داشته باشند.

🌀پارک‌ها و مراکز رشد قطعاً می‌توانند نقش مهم و کلیدی در این مسیر ایفا کنند، اما شرط موفقیت آنها، داشتن یک نگاه جامع و متوازن است؛ نگاهی که به یک‌سان به هر دو بعد علمی و تجاری توجه کند. تقویت زیرساخت‌ها و یک اکوسیستم مهارت‌آموزی کامل، می‌تواند هم عمق علمی فعالیت‌ها را حفظ کند و هم توان استارتاپ‌ها را برای عرضه موفق محصولاتشان به بازار، افزایش دهد.