مدیر گروه آیندهپژوهی مرکز پژوهشهای مجلس: به دنبال همآفرینی و تصویر مشترک هستم
✅به دنبال همآفرینی و تصویر مشترک هستم
⭕️علیرضا نصر اصفهانی، عضو هیات علمی و مدیر گروه آیندهپژوهی مرکز پژوهشهای مجلس در نشست تخصصی “ایده راهبردی ایران نوآفرین” نوزدهمین کنفرانس مدیریت فناوری و نوآوری:
🌀ایده اصلی این کنفرانس، از نگاه من، بازتعریف آینده ایران بر مدار نوآوری است. در سالهای اخیر، در مرکز پژوهشهای مجلس و مؤسسات مشابه، به موضوع «ایران آینده» پرداختهایم. با توجه به تجربه چشمانداز ۱۴۰۴ و تجربیاتی که در بحث اسناد سیاستی داشتهام، باید ببینیم در کدام حوزهها توانستهایم به یک تجربه موفق در ساخت آینده برسیم؛ یا در کدام نقاط توانستهایم در زمینه علم و فناوری، یک نقطه کلیدی و پیشران را جلو ببریم.
🌀تجربه من در مرکز پژوهشهای مجلس در سه چهار سال گذشته این بوده است که «ایران آینده» زمانی ساخته میشود که یک همآفرینی اتفاق بیافتد. همآفرینی به این معناست که تمام نهادهای کلیدی فعال در حوزه علم و فناوری یا سایر حوزههای مهم، در مورد آینده گفتگو و مشارکت کرده، ایدههای خود را به اشتراک بگذارند و به عبارتی، هر کدام، روایت خود را از آینده نقل کنند.
🌀من معتقدم که بیان این روایتها و شکلگیری ایده میان نخبگان باعث میشود که کنشگران توسعه با یکدیگر همذهن شوند. یکی از مسائلی که کشور با آن مواجه است، اینجاست که این کنشگران با هم همذهن نبوده و هر کدام اولویت خود را در ذهن دارند که نتیجهاش این است که هر فردی در حوزه علم و فناوری، یک مسئله را جزء اولویتها قرار میدهد.
🌀بنابراین، من در این نشست به دنبال آن هستم که روایت بازیگران کلیدی حوزه علم و فناوری را بشنویم. این روایت موجب میشود که با تداوم یافتن این گفتگوها، به مرور بازیگران و کنشگران کلیدی همذهن، همروایت و هماولویت شده و دیگر بدانند که اولویت اصلی در این حوزه کدام است.
🌀من تأکید میکنم که اولویت دوم ما این است که به یک تصویر مشترک اجتماعی برسیم. این تصویر نیز از جنس کار گفتمانی، ترویج و مشارکت همه بخشهاست به طوری که همه افراد بتوانند تصویری درباره این موضوع در ذهنها بکارند. به عنوان مثال، در اینجا مسئله سیاستگذاری تنها به سندنویسی محدود نمیشود، بلکه باید دید در مورد «فرا سند» چه تصویری در ذهن مردم تشکیل میشود.
🌀باید دید وقتی از ایران آینده صحبت میکنیم چه شکلی در ذهن مردم شکل میگیرد؟ به عنوان مثال، همانطور که وقتی عربستان از آینده حرف میزند، پروژه «نئوم» در اذهان شکل میگیرد، زمانی که ما بخواهیم آینده علم و فناوری ایران را ترسیم کنیم، چه تصویری در ذهن مردم شکل میگیرد؛ بیوتک، هوش مصنوعی یا چه تصویر دیگری؟
🌀موضوع سوم، این است که اگر ما به این جمعبندی رسیدیم که باید تصویر مشترکی ساخته شود، چه چیزی پیشران آینده ایران است و چه چیزی میتواند ایران را رو به جلو سوق دهد؟ در بررسیهایی که انجام دادیم، به چند پیشران رسیدیم.
🌀من با اشاره به پیشرانهای اولویتدار برای ایران، عنوان میکنم: این پیشرانها از بینالمللی شدن ایران گرفته تا وارد شدن واقعی مردم در این موضوع، و تابآور شدن ایران، طرح ایده ایران ثروت و تولید، و نیز پیشران علم و فناوری و نوآوری را شامل میشوند.
🌀من اضافه میکنم: طبق بررسیهای صورت گرفته، سهم تحقیق و توسعه در ایران تنها حدود ۰.۳ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) را به خود اختصاص میدهد. این رقم در کشورهای توسعهیافته به حدود ۴ درصد رسیده است. حدود یک هزار میلیارد دلار سهم تحقیق و توسعه در جهان در اختیار ۲۰ شرکت بزرگ دنیاست و آنها این میزان R&D را انجام میدهند. سؤالی که مطرح میشود این است که آیا ما توانستهایم شرکتهای بزرگ کشور را به معنای واقعی وارد فضای دانشبنیان کنیم و آیا حکمرانی ما به معنای واقعی به اقتصاد دانشبنیان ورود کرده است؟
🌀در واقع، برای تحقق این امر، ایده کلیدی برای بهره گرفتن اقتصاد از ظرفیت دانشبنیانی و ورود شرکتهای بزرگ باید شکل گیرد.
پاسخها