انجمن علمى مدیریت فناوری ایران در تاریخ ۱۱ / ۲ / ۸۱ مورد تصویب دفتر انجمن‌هاى علمى ایران وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناورى قرار گرفته و این مصوبه در تاریخ ۳ / ۴ / ۸۱ به هیأت مؤسسین ابلاغ گردید. ایده تأسیس انجمن در دفتر مطالعات تکنولوژى دانشگاه صنعتى شریف و در دوره عالى مدیریت تکنولوژى (پائیز و زمستان ۷۸ ) شکل گرفت. البته قبلاً نیز تلاش‌هایى توسط برخى متخصصان این رشته انجام گرفته بود, ولى هیأت مؤسسین فعلى انجمن توسط دفتر مطالعات تکنولوژى دعوت شده و اولین جلسه هیأت مؤسسین, در تاریخ ۷ / ۲ / ۷۹ در دانشگاه صنعتى شریف تشکیل گردید . در نتیجه این جلسه ، تقاضانامه تأسیس انجمن(داراى ۲۴ امضاء) به‌همراه طرح توجیهى تأسیس انجمن، در تاریخ ۲۴ / ۲ / ۷۹ به دفتر انجمن‌هاى علمى وزارت علوم، تحقیقات و فناورى فرستاده شد. پس از تکمیل مدارک و رفت‌وآمدهاى بسیار, بالاخره در تاریخ ۱۷ / ۷ / ۷۹ موضوع انجمن در کمیسیون مربوطه براى اولین بار مطرح و رد شد.

دومین نامه درخواست تصویب انجمن در تاریخ ۱۵ / ۱۱ / ۷۹ به وزارت علوم، تحقیقات و فناورى ارسال شد. براى دومین بار موضوع انجمن در تاریخ ۲۸/۱۲/۷۹ مطرح و مورد مخالفت قرار گرفت. پس از تغییر معاون پژوهشى وزارت علوم ، تحقیقات و فناورى و جایگزینى دکتر منصورى به جاى دکتر توکل، براى سومین بار تقاضاى تأسیس انجمن علمى مدیریت تکنولوژى در تاریخ ۹ / ۱۱ / ۸۰ به کمیسیون مربوطه ارسال شد و در تاریخ ۱۱ / ۲ / ۸۱ براى سومین بار مطرح و مورد موافقت قرار گرفت.

اعضاى هیأت مؤسسین انجمن، ۲۵ نفر از متخصصان، محققان و مدیران با تجربه کشور از دانشگاهها و سازمان‌هاى مختلف هستند که اسامى آنها در بخش هیئت موسس آمده است. لازم به ذکر است مرحوم دکتر تقى ابتکار نیز از بنیانگذاران اصلى این انجمن و از جمله امضاکنندگان طرح تأسیس آن بودند که در اینجا یادشان گرامى داشته مى‌شود. به منظور آگاهى از انگیزه‌هاى تشکیل این انجمن و مفهوم کلى مدیریت تکنولوژى که در هنگام تاسیس انجمن در نظر اعضاى هیات موسسین بوده است ، به بیان مطالبى در این خصوص خواهیم پرداخت.

 

طرح توجیهى تأسیس انجمن علمى مدیریت فناوری ایران

 

هیأت مؤسس “انجمن علمى مدیریت فناوری ایران” که از این به بعد به اختصار “انجمن” نامیده مى‌شود، پس از تشکیل جلسه هیأت مؤسسین و بحث و بررسى لازم، طرح توجیهى زیر را جهت تصویب انجمن در دفتر انجمنهاى علمى وزارت فرهنگ و آموزش عالى تهیه نموده و به تصویب رسانده‌اند.

 

معرفى رشته مدیریت فناوری

 

رشته مدیریت فناوری براى اولین‌بار در سال ۱۹۸۱ در انستیتو تکنولوژى ماساچوست در مقطع کارشناسى ارشد ارائه شد. از آن موقع تاکنون ده‌ها دانشگاه اقدام به ایجاد دوره‌هاى آموزشى متنوعى در مقاطع مختلف تحصیلى، شامل دوره‌هاى کوتاه‌مدت چندروزه تا دوره‌هاى دکتراى تخصصی نموده‌اند و در حال حاضرصدها تشکل ملى و بین‌المللى اعم از انجمن‌هاى تخصصى، مؤسسات آموزشى، شرکت‌هاى مشاوره‌اى و مانند آنها در حوزه مدیریت تکنولوژى، در کشورهاى مختلف فعال مى‌باشند.

هدف اصلى مدیریت فناوری آن است که با شناخت صحیح ماهیت تحولات فنى، بالاخص در حوزه تکنولوژى‌هاى پیشرفته تلاش نماید تحولات فوق را آنچنان ساماندهى نماید که نه‌تنها شرکت‌ها و بنگاه‌هاى مختلف بتوانند با اطمینان به تکنولوژى‌هاى خود اتکا نمایند، بلکه با فرصت‌طلبى، زمینه‌ موفقیت آنها را در عرصه رقابت جهانى نیز فراهم نماید.

مدیریت فناوری برخلاف رشته‌هاى مدیریت صنایع و مهندسى صنایع که همّ اصلى خود را صرف بهبود و ارتقاى کارایى تولید نموده‌اند، سعى دارد با تمرکز بر روى “تکنولوژی” و فرایندهایى همچون تحقیق و توسعه، نوآورى، انتقال تکنولوژى و همکارى‌ تکنولوژى، نحوه به‌کار‌گیرى تکنولوژى‌هاى جدید و تعمیق تکنولوژى‌هاى موجود را در بنگاه‌هاى مختلف تولیدى و خدماتى، تعیین و مدیریت نماید.مباحث اصلى رشته مدیریت تکنولوژى به‌خوبى نشانگر وجوه تمایز این رشته از سایر رشته‌هاى تخصصى است؛ مباحثى که برخى از مهم‌ترین آنها به‌شرح زیر هستند :

مدیریت فرآیند نوآورى در توسعه محصولات جدید

مدیریت واحدهاى تحقیق و توسعه

روش‌هاى ارزیابى تکنولوژى

روش‌هاى انتقال تکنولوژى

تصمیم‌گیرى در خصوص تکنولوژى‌هاى جدید

برنامه‌ریزى استراتژیک تکنولوژى‌هاى جدید

در بسیارى از دانشگاه‌هاى ارائه دهنده رشته مدیریت فناوری علاوه‌ بر مدیریت فناوری رشته‌هایى همچون MBA و مهندسى صنایع نیز ارائه شده‌اند که دروس فوق در آنها وجود نداشته است. این نکته نشان مى‌دهد که دروس فوق باعث تمایز رشته مدیریت فناوری از سایر رشته‌ها شده و این تمایز تا اندازه‌اى است‌که دانشگاه‌هاى مذکور مجبور به تأسیس رشته مدیریت تکنولوژى در کنار سایر رشته‌ها شده‌اند.

اهداف و انگیزه‌هاى تشکیل انجمن چنانکه در اساسنامه الگوى انجمنهاى علمى ذکر شده‌است، هدف از تشکیل انجمنهاى علمى، انجام فعالیتهاى آموزشى و پژوهشى حول یک رشته علمى و کمک به ارتقاى آن رشته مى‌باشد. رشته مدیریت فناوری نیز چنانکه معرفى شد یکى از رشته‌هاى مهم دانشگاهى و متمایز از شاخه ‏هاى دیگر مدیریت بوده و از آنجا که کشور ما در آستانه ایجاد این رشته در دانشگاهها مى‌باشد، ایجاد یک انجمن علمى حول این رشته در این مقطع زمانى بسیار لازم به نظر مى‌رسد.

رویکرد دانشگاههاى مهم کشور از جمله صنعتى شریف، علم و صنعت، تربیت مدرس و تهران در ارائه قریب‌الوقوع این رشته در سطح کارشناسى ارشد و نیاز به تدوین سیلابس دقیق و علمى دروس و انتخاب هیأت علمى مورد نیاز آن، فراخوانى، اجتماع و همکارى کلیه صاحبنظران و کارشناسان این رشته را مى‌طلبد که تنها در قالب یک انجمن علمى میسر خواهد بود. انجمنهاى علمى ساختارى مطمئن و باز جهت ورود و نقش‌آفرینى کلیه صاحبنظران یک رشته علمى بوده و نتایج عملکرد آنها متکى بر نظرات اکثریت اعضا خواهد بود. لذا اگر مراحل مختلف ایجاد رشته مدیریت فناوری در دانشگاههاى کشور متأثر از هدایت علمى چنین انجمنى باشد، راه بر روى هر گونه تنگ‌نظرى و اعمال سلیقه شخصى در انتخاب مواد درسى، منابع و مدرسین این رشته بسته شده و با یارى خداوند ارائه این رشته در دانشگاهها قرین موفقیت خواهد گشت.

اما اگر در طراحى اولیه این رشته جهت ارائه در دانشگاهها، از پتانسیل علمى موجود در کشور حداکثر استفاده صورت نگرفته و دچار تصمیم‌گیریهاى سلیقه‌اى گردیم ممکن است پایه‌گذارى غلط آن تصویرى مشوّه از این رشته در اذهان ایجاد کرده و حتى اصلاح آن در آینده را با مشکل روبرو سازد. وجود انجمن همچنین خواهد توانست باعث نزدیکى و هماهنگى هرچه بیشتر دانشگاههاى ارائه دهنده رشته مدیریت فناوری شود که عامل مهمى در موفقیت کلى آن خواهد بود.نکته اساسى دیگرى که تأسیس این انجمن را لازم نموده و یکى از انگیزه‌هاى اصلى آن است، گرایش و استقبال ارگانهاى مختلف کشور به مدیریت فناوری و مبانى نظرى آن است. استقبال از اولین دوره عالى مدیریت فناوری در دانشگاه صنعتى شریف، یکى از علائم روشن این گرایش است. ارگانهایى همچون وزارت صنایع، مؤسسه آموزشى تحقیقاتى صنایع دفاعى، سازمان صنایع هوایى نیروهاى مسلح، دفتر همکاریهاى فن‌آورى ریاست جمهورى و سازمان پژوهشهاى علمى و صنعتى ایران نه تنها اسماً در لیست حامیان این دوره قرار داشتند بلکه حضور مسئولان ارشد آنها به عنوان مدرس، عضو کمیته علمى و حتى شرکت‌کننده در این دوره نشانگر توجه ویژه ارگانها به این موضوع است. اینکه ارگانها و بخشهایى همچون معاونت پژوهش و فن‌آورى وزارت صنایع، دفتر همکاریهاى فن‌آورى و خصوصاً وزارت فرهنگ و آموزش عالى، به تغییر نام روى آورده و بر افزودن واژه “فن‌آوری” در عنوان خود تأکید مى‌کنند، نشانگر اینست که تمایز مقوله “فن‌آوری” از مقولاتى چون “علم”، “صنعت” و “پژوهش” بر مسئولان کشور بیش از پیش آشکار گشته و این تشخیص بجا، نگاه این ارگانها به موضوع مدیریت فناوری، مستقل از مدیریت صنعتى، مدیریت علمى و امثالهم را در پى خواهد داشت.

گرایش مذکور به حدى است که برخى ارگانها همچون مؤسسه آموزشى تحقیقاتى صنایع دفاعى، فعالیت نظرى و آموزشى پیرامون مدیریت فناوری را تا حد ارائه چند دوره آموزشى و پیگیرى دوره دکتراى آن دنبال کرده‌اند و حتى با دعوت از صاحبنظران این رشته به طور رسمى خواستار فعالیت پژوهشى و آموزشى آنان در سطوح مختلف ارگان خود گشته‌اند. انجمن نه تنها مى‌تواند بخشى از این گرایش و تقاضاى گسترده را پاسخ گوید بلکه نقش منحصر به فردى در ایجاد ارتباط و نزدیکى فکرى این ارگانها با یکدیگر و همچنین با دانشگاهها مى‌تواند داشته باشد. این انجمن در صورت موفقیت و فعالیت گسترده خود به تفاهم و همکارى بخشهاى صنعتى، دفاعى و دانشگاهى که ارکان نظام تکنولوژى کشورند کمک مى‌کند چرا که فعالیتهاى پژوهشى و فرهنگ‌سازى آن، منجر به شناخت و طرح دقیق نظرات و دیدگاههاى مختلفى که در زمینه مدیریت فناوری در کشور وجود دارد شده و بدین ترتیب بستر مناسب تبادل نظر و هماهنگى و بالاخره تدوین سیاستهاى کلان تکنولوژى کشور به خواست خدا فراهم خواهد شد. در واقع بدون وجود زیرساخت فرهنگى و فکرى مدیریت تکنولوژى در کشور، هماهنگى ارگانها و بخشهاى مختلف کشور در این زمینه ممکن نگشته و تصمیمات و راه‌حلهاى به اجرا درآمده، معمولاً سطحى و بى‌نتیجه خواهند بود.

به طور خلاصه توجه دانشگاههاى کشور به ارائه رشته مدیریت فناوری از یک طرف و گرایش ارگانهاى مختلف به فعالیتهاى علمى و پژوهشى در این زمینه از طرف دیگر، شرایط مساعدى جهت ارتقاى رشته مدیریت فناوری در کشور و تقویت زیرساخت فکرى و فرهنگى تکنولوژى در کشور به وجود آورده است که تنها با ایجاد یک انجمن علمى فراگیر در این زمینه مى‌توان از این فرصت استثنایى بهره جسته و در راه توسعه فناوری و تقویت پشتوانه‌هاى تولید و اقتصاد کشور انجام وظیفه نمود.

 

فعالیت هاى انجمن مدیریت فناوری تا به امروز

 

  • برگزارى سالانه کنفرانس مدیریت فناوری
  • برگزارى سالانه همایش متخصصان و فعالان مدیریت فناوری ایران
  • برگزارى هم اندیشى ها و سمینارهاى علمى و تخصصى
  • برگزارى کارگاه ها و دوره هاى آموزشى
  • همکارى و مشارکت در برگزارى سایر کنفرانس ها و همایش هاى مرتبط با مدیریت فناوری
  • همکارى با نهادها و سازمان هاى داخلى مرتبط با حوزه علم و فناوری
  • مشاوره به نهادهاى مسئول در تدوین برنامه هاى مختلف توسعه در کشور
  • همکارى با مجامع بین المللى فعال در حوزه مدیریت تکنولوژى
  • مشاوره و همکارى در راستاى رفع مشکلات بنگاه هاى صنعتى در حوزه مدیریت فناوری
  • تشکیل شبکه متخصصان مدیریت فناوری
  • انتشار خبرنامه داخلى پیام مدیریت فناوری
  • راه‌اندازى کتابخانه تخصصى مدیریت فناوری
  • راه اندازى و به روز رسانى وب سایت انجمن مدیریت فناوری ایران
  • انتشار فصلنامه علمى – پژوهشى سیاست علم و تکنولوژى با مشارکت مرکز تحقیقات سیاست علمى کشور
  • همکارى با صدا و سیما و خبرگزاریهاى مختلف در تولید برنامه ها و اخبار مرتبط با حوزه مدیریت فناوری

 

 

.